Að halda flugi eða brotlenda
★★☆☆☆
How to Train Your Dragon frá 2025 er rándýr áminning um hvað How to Train Your Dragon frá 2010 er meiriháttar vel heppnuð teiknimynd; og um leið afar sérstakt dæmi um hvernig sumt virkar ei…
How to Train Your Dragon frá 2025 er rándýr áminning um hvað How to Train Your Dragon frá 2010 er meiriháttar vel heppnuð teiknimynd; og um leið afar sérstakt dæmi um hvernig sumt virkar einfaldlega bara betur í forminu sem það var upphaflega hannað fyrir. Sem betur fer er þetta ekki á jafn slæmu eða sálarlausu stigi og (segjum) t.d. The Lion King rímeikið frá 2019, en hættulega nálægt þeim radíus engu að síður.
Eflaust gæti þetta snúist um hvora útgáfuna áhorfandinn horfir á fyrst, en það er erfitt að færa rök fyrir því að nýslípaða 2025-útgáfan komi nákvæmlega sömu framvindu betur til skila. Hængurinn í uppfærslunni felst til dæmis í ýktu hönnuninni á drekunum (og trúverðugum eðlisvísindum í læv-aksjóni, en það er allt annað mál…) og almennu útliti. Stíllinn virkar prýðisvel í tölvuteiknaða frásagnarstílnum – sérstaklega þegar skepnurnar eru teiknaðar með þessi ‘Disney-augu’… – en þegar leikarar standa á gervilegum, auðgreinanlegum, ofhönnuðum og yfirdrifnum settum fyrir framan auð tjöld, þá tapast eitthvað í úrvinnslunni. Sama þótt að leikararnir sem prýða skjáinn séu í raun ekkert svo slæmir.
Teiknimyndin náði líka fram ákveðnum tilfinningakrafti án þess að ofreyna, á meðan endurgerðin gengur öll út á það að mjakast á milli sömu hápunkta til að bókstaflega elta skottið á fyrirmynd sinni. Til að koma þægilegri samantekt á sitthvora upplifunina, þá virkaði upprunalega myndin eins og frískandi ævintýri þar sem stemningin náði að haldast á lofti með ýmsum göldrum sinnar úrvinnslu og yljandi hjarta. Nýja eintakið er aftur á móti bara kostnaðarsöm, tannlaus (tíhí…) og stílískt séð forljót ’tribute’ mynd – gerð til að svala nostalgíuþorsta fólks sem man kannski ekkert sérlega vel eftir teiknimyndinni, eða til að kynna nýrri kynslóð fyrir bæði metnaðarfullu en í senn furðu metnaðarlausu afriti.
Leikarar eins og Mason Thames, Nico Parker, Nick Frost og Gerard Butler (sem ljáði rödd sína eftirminnilega í frummyndinni) virðast lifa sig helling inn í sínar rullur en margir komast ekki alveg hjá því að vera eilítið stífir þegar á reynir mest. En þó senubyggingar og samtöl séu yfirleitt skot-fyrir-skot eins og í teiknimyndinni, vantar ýmist upp á trúverðugleika og tilfinningaleg smáatriði. Þar að auki missir húmorinn gjörsamlega marks í tilraunum til að endurskapa sömu brandara og voru áður unnir. Illskiljanlega verða sumir karakterar einnig óviðkunnanlegri í þessari útgáfu og almenna orkan í sköpunargleðinni er tónuð allsvakalega niður, sem gerir framvinduna kraftlausa, útþynnta og langdregnari. Meira að segja kvikmyndatakan hjá hinum yfirleitt áreiðanlega Bill Pope er oflýst, gráleit, leiðinlega litaleiðrétt og óspennandi, en ákvarðanir leikstjórans spila líklega eitthvað inn þarna.
Sennilega, undir venjulegri kringumstæðum, væri ósanngjarnt að hamra svona mikið á samanburðinum við frummyndina, en það kann að vera örlítið réttlætanlegra þegar Dean DuBlois er beinlínis að endurgera eigið verk. DuBlois var að vísu annar helmingur tvíeykisins við stjórnvölinn (hinn verandi Chris Sanders, sem kemur þessari framleiðslu hvergi við). Mögulega væri hægt að færa rök fyrir því að DuBlois virki betur í samstarfi við Sanders, á meðan hinn síðarnefndi virðist allavega hafa staðið sig ágætlega á eigin spýtum með hinni dúndurfínu The Wild Robot fyrir circa ári síðan. DuBlois hefur eflaust ástríðu fyrir Copy/Paste vinnunni sinni, en úrvinnslan gefur til kynna að 2025-myndin verði ekki sú langlífari af myndunum tveimur.
Til samanburðar, þá reyndi a.m.k. leikna rímeikið af Lilo & Stitch frá sama ári að prófa einhverjar nýjungar, aðra vinkla og stefnur. Þær gengu ekki allar upp, en að prófa nýja liti eða bragðtegundir réttlætir ögn betur peningamaskínuna sem óneitanlega um ræðir. Kaldhæðnislega var upprunalega Lilo & Stitch myndin einmitt leikstýrð af þeim DuBlois og Sanders. Ekki ólíklega markar það enn eitt sýnidæmið um að stundum er betra að fá ferskt blóð í að endurlífga eitthvað gamalt (Lilo & Stitch endurgerðin var nú ekki alslæm mynd heldur, svona af tísku-rímeiki að vera…).
How to Train Your Dragon frá 2010 var á vissan hátt ákveðin áhætta fyrir DreamWorks á sínum tíma og margborgaði sig. How to Train Your Dragon frá 2025 fangar gamla sjarmann í ákveðnum pörtum – eins og til er ætlast og það lyftir henni upp úr því að vera tótal drasl – en tilgangur hennar og framleiðsla snérist ofar öllu um að dýpka vasa framleiðenda. Eða sýna enn eitt skiptið fram á það hvað hugmyndabanki margra stúdíóa í Hollywood er innistæðulaus um þessar mundir. Eftir stendur óumdeilanlegur sigur hjá framleiðendum sem telja frumleika vera ofmetinn og ósöluvænan þegar kemur að svona fjárhæðum.
Eflaust gæti þetta snúist um hvora útgáfuna áhorfandinn horfir á fyrst, en það er erfitt að færa rök fyrir því að nýslípaða 2025-útgáfan komi nákvæmlega sömu framvindu betur til skila. Hængurinn í uppfærslunni felst til dæmis í ýktu hönnuninni á drekunum (og trúverðugum eðlisvísindum í læv-aksjóni, en það er allt annað mál…) og almennu útliti. Stíllinn virkar prýðisvel í tölvuteiknaða frásagnarstílnum – sérstaklega þegar skepnurnar eru teiknaðar með þessi ‘Disney-augu’… – en þegar leikarar standa á gervilegum, auðgreinanlegum, ofhönnuðum og yfirdrifnum settum fyrir framan auð tjöld, þá tapast eitthvað í úrvinnslunni. Sama þótt að leikararnir sem prýða skjáinn séu í raun ekkert svo slæmir.
Teiknimyndin náði líka fram ákveðnum tilfinningakrafti án þess að ofreyna, á meðan endurgerðin gengur öll út á það að mjakast á milli sömu hápunkta til að bókstaflega elta skottið á fyrirmynd sinni. Til að koma þægilegri samantekt á sitthvora upplifunina, þá virkaði upprunalega myndin eins og frískandi ævintýri þar sem stemningin náði að haldast á lofti með ýmsum göldrum sinnar úrvinnslu og yljandi hjarta. Nýja eintakið er aftur á móti bara kostnaðarsöm, tannlaus (tíhí…) og stílískt séð forljót ’tribute’ mynd – gerð til að svala nostalgíuþorsta fólks sem man kannski ekkert sérlega vel eftir teiknimyndinni, eða til að kynna nýrri kynslóð fyrir bæði metnaðarfullu en í senn furðu metnaðarlausu afriti.
Leikarar eins og Mason Thames, Nico Parker, Nick Frost og Gerard Butler (sem ljáði rödd sína eftirminnilega í frummyndinni) virðast lifa sig helling inn í sínar rullur en margir komast ekki alveg hjá því að vera eilítið stífir þegar á reynir mest. En þó senubyggingar og samtöl séu yfirleitt skot-fyrir-skot eins og í teiknimyndinni, vantar ýmist upp á trúverðugleika og tilfinningaleg smáatriði. Þar að auki missir húmorinn gjörsamlega marks í tilraunum til að endurskapa sömu brandara og voru áður unnir. Illskiljanlega verða sumir karakterar einnig óviðkunnanlegri í þessari útgáfu og almenna orkan í sköpunargleðinni er tónuð allsvakalega niður, sem gerir framvinduna kraftlausa, útþynnta og langdregnari. Meira að segja kvikmyndatakan hjá hinum yfirleitt áreiðanlega Bill Pope er oflýst, gráleit, leiðinlega litaleiðrétt og óspennandi, en ákvarðanir leikstjórans spila líklega eitthvað inn þarna.
Sennilega, undir venjulegri kringumstæðum, væri ósanngjarnt að hamra svona mikið á samanburðinum við frummyndina, en það kann að vera örlítið réttlætanlegra þegar Dean DuBlois er beinlínis að endurgera eigið verk. DuBlois var að vísu annar helmingur tvíeykisins við stjórnvölinn (hinn verandi Chris Sanders, sem kemur þessari framleiðslu hvergi við). Mögulega væri hægt að færa rök fyrir því að DuBlois virki betur í samstarfi við Sanders, á meðan hinn síðarnefndi virðist allavega hafa staðið sig ágætlega á eigin spýtum með hinni dúndurfínu The Wild Robot fyrir circa ári síðan. DuBlois hefur eflaust ástríðu fyrir Copy/Paste vinnunni sinni, en úrvinnslan gefur til kynna að 2025-myndin verði ekki sú langlífari af myndunum tveimur.
Til samanburðar, þá reyndi a.m.k. leikna rímeikið af Lilo & Stitch frá sama ári að prófa einhverjar nýjungar, aðra vinkla og stefnur. Þær gengu ekki allar upp, en að prófa nýja liti eða bragðtegundir réttlætir ögn betur peningamaskínuna sem óneitanlega um ræðir. Kaldhæðnislega var upprunalega Lilo & Stitch myndin einmitt leikstýrð af þeim DuBlois og Sanders. Ekki ólíklega markar það enn eitt sýnidæmið um að stundum er betra að fá ferskt blóð í að endurlífga eitthvað gamalt (Lilo & Stitch endurgerðin var nú ekki alslæm mynd heldur, svona af tísku-rímeiki að vera…).
How to Train Your Dragon frá 2010 var á vissan hátt ákveðin áhætta fyrir DreamWorks á sínum tíma og margborgaði sig. How to Train Your Dragon frá 2025 fangar gamla sjarmann í ákveðnum pörtum – eins og til er ætlast og það lyftir henni upp úr því að vera tótal drasl – en tilgangur hennar og framleiðsla snérist ofar öllu um að dýpka vasa framleiðenda. Eða sýna enn eitt skiptið fram á það hvað hugmyndabanki margra stúdíóa í Hollywood er innistæðulaus um þessar mundir. Eftir stendur óumdeilanlegur sigur hjá framleiðendum sem telja frumleika vera ofmetinn og ósöluvænan þegar kemur að svona fjárhæðum.
