U-571 (2000)

U-571 er mynd sem á að byggja á staðreyndum en gerir það með sorglegum hætti. Ég sá Þessa mynd því ég er mikill áhugamaður um WWII og var því spenntur fyrir þessari en ég varð fyrir vonbrigðum hvað staðreyndir varðar. Myndin sem slík er allt í lagi ef maður horfir framhjá staðreyndum, hún er mjög spennandi og á sín góðu moment en svo eru allt of miklar endurtekningar, það sama er að gerast aftur og aftur í myndinni og það nær ekki til manns. Hér koma smá staðreyndir sem að myndin breytir talsver: 1)Það voru Bretar en ekki BNA menn sem að náðu fyrstu Enigma vélinni, 2) Þjóðverjar sendu sjaldan skip sín svona langt út á haf, þessi skip voru yfirleytt nær meginlandi Evrópu, aðeins orrustuskip hefðu farið svona langt, 3) Þjóðverjar réðu ekki yfir bergmálstækni eins og þeir beita í myndinni. Þjóðverjar réðu að vísu yfir djúpsjávarpsrengjum eins og þær sem þeir beittu í myndinni. Ég var ekki ánægður með að þeir skildu láta það líta út eins og BNA menn hefðu verið fyrstir að ná Enigma vélinni þegar Bretar voru fyrstir. BNA menn náðu Enigma vélum seinna. Þetta er samt ekki Bandaríkjadýrkun eins og sumir segja þetta er bara illa soðin saman mynd sem á ekkert að vera annað en spennumynd.

Þrátt fyrir hreina og klára nauðgun á sögu seinni heimsstyrjaldarinnar tekst hér að smíða allþolanlega spennumynd. Seint verður þessi mynd talin til ódauðlegra listaverka, nema þá kannski einna helst í einni gagnrýninni hér á síðunni, en skemmtanagildið er ótvírætt og spennan er til staðar, svo myndin verður að flokkast undir hinn þolanlegasta skyndibita. Leikstjórn virðist líka til fyrirmyndar, sem og frammistaða nokkurra úr leikarahópnum.

U-571 er frábær skemmtun og rosaleg spenna. Þetta er topp spennumynd og mæli ég hiklaust með henni sem slíkri. Stjörnugjöf mín er miðuð við það. Þrátt fyrir það get ég ekki orða bundizt hvað snýr að sögulegum forsendum myndarinnar. Ég býst við að um það hvort myndin standizt sögulegar staðreyndir kæri sig fáir um að vita, en því skal nú samt komið á framfæri. Í fyrsta lagi leyfi ég mér að fullyrða að eftir þá meðferð sem kafbáturinn U-571 hafði fengið, fyrst frá bandamanna tundurspilli og síðan frá þeim þýzka, hefði hann fyrir löngu átt að vera sokkinn þegar hann loks sökk, ekki sízt þar sem djúpsprengjurnar sprungu bókstaflega á honum. Þjóðverjar byggðu góða og sterka kafbáta eins og fram kemur í myndinni með réttu en ekki til að þola þennan djöflagang. Í annan stað eru Þjóðverjarnir látnir vera á tundurspilli búnum bergmálstækjum sem notuð voru til að finna út staðsetningu óvinakafbáta. Mér vitanlega bjuggu Þjóðverjar aldrei yfir slíkri tækni, hvað þá djúpsprengjum. Í þriðja lagi var númer á síðunni á tundurspillinum, Z654 eða eitthvað álíka. Skip í Síðari heimstyrjöldinni voru aldrei númeruð á þennan hátt mér vitanlega. Slík númer komu ekki til fyrr en einhvern tímann eftir stríð. “Z” á væntanlega að merkja “Zerstörer” sem er þýzka orðið yfir tundurspilli. Þetta er auðvitað bara þýðing á merkingu Bandaríkjamanna á tundurspillum sínum í dag sem eru merkir með “D” fyrir “Destroyer”. Gott dæmi um þröngsýni Bandaríkjamanna. Svona mætti áfram telja og örugglega skrifa ritgerð ef myndin yrði rannsökuð ofan í kjölinn, en ekki eru föng á því hér. Auðvitað má segja að þetta séu bara smáatriði sem skipti engu máli. Málið er bara að ef menn hefðu hugsað málið betur og vandað sig meira þá hefði verið hægt að gera annars ágæta mynd betri. Þessi “smáatriði” öngruðu mig töluvert þó þau eyðilögðu alls ekki fyrir mér myndina, hún er það góð. Ef einhver telur sig vita betur en ég og getur fært rök fyrir því fagna ég allri slíkri gagnrýni. Í ljósi framanritaðs er U-571 því frá sagnfræðilegu sjónarhóli að mörgu leyti gölluð. En þar sem þessari mynd er svo sannarlega ekki ætlað að vera efni í sögukennslu eða vera sögulegur vitnisburður að neinu leyti er þetta að vissu marki afsakanlegt. Ef fólk vill sjá slíka mynd um kafbátahernaðinn í Seinni heimstyrjöld, þ.e. sem er í takt við raunveruleikann, þá bendi ég þeim sömu á “Das Boot”. En auðvitað er U-571 bara ævintýri sem endar vel og því mæli ég hiklaust með henni sem spennumynd, sem fyrr segir, en bendi fólki á að hafa í huga að hér er EKKI á nokkurn hátt um sögulegar staðreyndir að ræða.